Rregulli bazë: një herë në vit
Për një tapet në një shtëpi të zakonshme, pa kafshë, pa fëmijë të vegjël dhe pa duhan, një larje profesionale në vit mjafton. Fshesa me korrent heq pluhurin sipërfaqësor çdo javë, por ajo që futet thellë në bazë (rëra, qelizat e lëkurës, mbetjet e ushqimit dhe papastërtitë) del vetëm me larje me ujë dhe shpëlarje.
Prodhuesit e tapeteve rekomandojnë zakonisht 12–18 muaj për tapetet e leshit dhe 12 muaj për ato sintetike. Në praktikën tonë në Tirane dhe Durres, ku pluhuri i ndërtimeve dhe lagështia e detit janë të përditshme, një herë në vit është minimumi i arsyeshëm.
Sipas dhomës dhe përdorimit
| Ku ndodhet tapeti | Sa shpesh |
|---|---|
| Dhomë ndenjeje, familje pa fëmijë të vegjël | Një herë në vit |
| Dhomë fëmijësh | Çdo 6 muaj |
| Shtëpi me kafshë shtëpiake | Çdo 6 muaj |
| Korridor, hyrje, shkallë (sixhade) | Çdo 6 muaj |
| Dhomë gjumi | Çdo 12–18 muaj |
| Zyrë ose lokal | Çdo 3–4 muaj |
| Apartament me qira sezonale (Plazh, Golem) | Para dhe pas sezonit |
| Tapet persian ose leshi i vjetër | Çdo 12–18 muaj, me kujdes |
Sixhadet e korridorit dhe tapetet e hyrjes janë ato që shkelen më shumë: mbi to hyn balta e këpucëve dhe pluhuri i rrugës, prandaj lahen dy herë më shpesh se tapeti i dhomës së ndenjes. Për sixhadet shihni edhe cmimin për rrugicat e korridoreve.
Pesë shenjat që tapeti nuk pret dot
- Erë e rëndë ose myk kur hyni në dhomë pas disa orësh. Zakonisht lagështi në bazë, sidomos afer detit dhe në kate përdhese.
- Ngjyrë gri ose e zbehur në zonat ku shkelet me shpesh, ndërsa poshtë mobiljeve tapeti duket si i ri. Ky ndryshim është pluhur i futur thellë dhe jo konsum.
- Teshtima në mëngjes ose sy të skuqur te fëmijët. Merimangat e pluhurit jetojnë në bazën e tapetit dhe shumohen në dhoma të ngrohta.
- Njolla që kthehen pasi i keni pastruar vetë. Njolla ka mbetur në bazë dhe ngjitet sërish në sipërfaqe sa herë tapeti laget.
- Fije të ngurtësuara ose të ngjitura që nuk hiqen me fshesë. Mbetje sapuni nga pastrimet me shampo shtëpiake ose pije të derdhura me sheqer.
Nëse keni dy nga këto, tapeti duhet larë tani dhe jo në pranverë.
Pranverë dhe vjeshtë: pse janë stinët më të mira
Në pranverë tapetet e dimrit hiqen dhe ruhen, dhe duhet të ruhen të larë, ndryshe era e mykut dhe molët i gjejnë në dollap. Në vjeshtë tapetet kthehen nëpër dhoma pas gjashtë muajsh ruajtjeje dhe duhet të jenë të freskët para se familja të kalojë sërish dimrin mbi to.
Për këtë arsye prilli–maji dhe shtatori–tetori janë muajt tanë më të ngarkuar. Nëse keni ditën tuaj të preferuar, shkruani një javë përpara, afati është zakonisht 3 ditë.
Pse fshesa me korrent nuk mjafton
Fshesa heq pjesën më të madhe të pluhurit të thatë nga sipërfaqja, por jo pjesët e papastërtisë ngjitëse nëpër fije: yndyrën e këmbëve, djersën, pikat e pijeve, mbetjet e ushqimit. Këto krijojnë një shtresë të hollë ngjitëse ku pluhuri mblidhet dyfish më shpejt. Prandaj një tapet i pastruar rregullisht vetëm me fshesë bëhet gri brenda dy vitesh.
Larja profesionale bën tre gjëra që fshesa nuk i bën: rreh pluhurin e thatë nga baza, lan fijet me shkumë dhe i shpëlan derisa uji të dalë i pastër. Procesin e plotë e përshkruajmë te si funksionon larja.
A e dëmton tapetin larja e shpeshtë?
Jo, nëse bëhet si duhet: me detergjent të përshtatshëm për materialin, shpëlarje të plotë dhe tharje në hije. Tapetet e hoteleve lahen çdo muaj për vite me radhë pa problem.
Ajo që dëmton është larja e keqe, sado e rrallë: shampo shtëpiake që mbetet në fije, makineri të ndryshme që lagin bazën pa e tharë dot, tharje në diell që zbeh ngjyrat, ose paketimi i tapetit gjysmë të lagur. Një larje e keqe bën më shumë dëm se sa pa e larë fare për tre vjet tapetin.
Kur mund ti lajmë sa më rrallë tapetet
- Fshesë me korrent dy herë në javë, ngadalë, në dy drejtimet, jo një kalim i shpejtë.
- Këpucët jashtë, ose të paktën një sixhade hyrjeje që lahet shpesh dhe mbron tapetin e dhomës.
- Njollat e freskëta thithen menjëherë me pecetë të bardhë të thatë, pa fërkuar dhe pa ujë të nxehtë.
- Rrotulloni tapetin një herë në vit, që zona ku shkelet më shpesh të mos jetë gjithmonë e njëjta.
- Ajrosni dhomën çdo ditë: lagështia e ulët është armiku më i mirë i merimangave dhe i erës.
- Mos e ruani kurrë tapetin të palarë ose të mbështjellë në plastikë të mbyllur.